Riad hay khách sạn: Nơi lưu trú nào phù hợp với chuyến đi Morocco của bạn?
Câu hỏi đầu tiên mà nhiều khách của chúng tôi đặt ra, ngay sau “khi nào nên đi?”, là nên ngủ ở đâu. Ở Marrakech và Fes, cuộc tranh luận riad hay khách sạn ở Morocco là có thật, vì hai lựa chọn mang đến những chuyến đi rất khác nhau. Một bên đưa bạn vào sau cánh cửa gỗ giản dị trong con hẻm quá hẹp cho xe hơi, với cây cam và đài phun nước bên trong. Bên kia có thang máy, hồ bơi lớn, bãi đỗ xe và bến taxi ngay trước sảnh.
Nhiều năm qua, chúng tôi đã đặt hàng nghìn đêm ở cả hai loại cho khách của mình, và chính chúng tôi cũng đã ngủ ở rất nhiều nơi. Đây là cách chúng tôi thực sự suy nghĩ về lựa chọn này.
Tóm lại
Hãy chọn riad nếu bạn muốn không khí, đi bộ được vào khu phố cổ và dịch vụ cá nhân hóa, và bạn không ngại cầu thang cùng một đoạn đi bộ ngắn với hành lý. Hãy chọn khách sạn nếu bạn cần thang máy, chỗ đỗ xe, hồ bơi lớn, tiện ích cho trẻ em hoặc những đêm yên tĩnh xa medina. Nhiều du khách chia đôi kỳ nghỉ: hai ba đêm ở riad, rồi nghỉ ở khu nghỉ dưỡng.
Riad là gì?
Riad là ngôi nhà phố truyền thống xây quanh một sân trong mở ở trung tâm. Từ này bắt nguồn từ tiếng Ả Rập nghĩa là khu vườn, và một riad đích thực có khu vườn ở giữa, theo truyền thống chia thành bốn luống cây với đài phun nước ở giữa. Từ ngoài phố bạn hầu như không thấy gì: một bức tường trơn, cánh cửa nặng, có thể là chiếc gõ cửa hình bàn tay Fatima bằng đồng thau. Bước vào trong, ngôi nhà mở ra hướng lên bầu trời.
Hầu hết các riad trong những medina cổ của Marrakech và Fes từng là nhà của các gia đình, một số đã vài thế kỷ tuổi, và được trùng tu thành nhà khách từ thập niên 1990. Làn sóng trùng tu đó là một phần lý do vì sao Medina Marrakech và Medina Fes, cả hai đều là Di sản Thế giới UNESCO, vẫn mang cảm giác có người sinh sống chứ không như bảo tàng.
Kiến trúc và sân trong
Hãy chờ đón gạch zellige màu xanh lục, xanh lam và vàng đất, trần gỗ tuyết tùng chạm khắc, vòm thạch cao và tadelakt, loại vữa vôi đánh bóng khiến phòng tắm trông như đá nhẵn. Các phòng mở ra hành lang nhìn xuống sân trong, nên cửa sổ hướng vào trong thay vì ra phố. Điều này mang lại sự riêng tư và sự yên tĩnh đáng kinh ngạc khi cửa đã đóng, nhưng cũng có nghĩa là một số phòng ít ánh sáng trực tiếp.
Sân thượng là nửa còn lại của trải nghiệm riad. Bữa sáng trên đó vào tháng Tư, khi dãy Atlas còn phủ tuyết vào một buổi sáng quang đãng và cò đậu trên tường thành, là điều khách còn nhắc đến rất lâu sau khi quên mất hồ bơi khách sạn mà họ đã bơi sau đó.
Hồ bơi nhỏ: dễ thương, nhưng nhỏ
Nhiều riad ngày nay có hồ bơi nhỏ ở sân trong hoặc trên mái. Hãy xem đó là nơi giải nhiệt sau một buổi chiều nóng bức trong các souk, chứ không phải nơi để bơi sải. Hồ thường dài 3 đến 6 mét và hiếm khi được làm ấm, nên từ tháng Mười Hai đến tháng Hai ít người xuống bơi. Nếu hồ bơi thực thụ quan trọng với bạn, nhất là vào tháng Bảy và tháng Tám khi Marrakech thường vượt 40°C, thì khách sạn thắng thế.
Dịch vụ thân tình
Một riad điển hình có từ 4 đến 15 phòng. Nhân viên nhớ tên bạn ngay từ ngày đầu, quản lý sẽ đặt nhà hàng và hammam cho bạn, và bữa sáng (bánh msemen, amlou, nước cam tươi, trà bạc hà) thường được nấu theo yêu cầu. Nhiều nơi sẽ nấu bữa tối tagine theo đề nghị với giá khoảng 200–350 MAD (khoảng 20–35 €) mỗi người, lý tưởng cho buổi tối đầu tiên mệt mỏi.
Riad và dar: khác nhau thế nào?
Nói chính xác, dar là ngôi nhà có sân trong ở giữa nhưng không có vườn; sân lát gạch và có thể có đài phun nước, nhưng không có luống cây. Dar thường nhỏ hơn và rẻ hơn một chút. Trên thực tế, từ riad được các nhà khách mọi quy mô dùng khá rộng rãi, và rất nhiều “riad” về kiến trúc là dar. Với du khách, sự khác biệt hầu như không quan trọng: điều bạn thực sự chọn là một nhà khách nhỏ trong ngôi nhà truyền thống.
Khách sạn và khu nghỉ dưỡng hiện đại
Khách sạn ở Maroc trải từ hạng hai sao đơn giản ở trung tâm thành phố đến một số cơ sở sang trọng nổi tiếng nhất Bắc Phi. Điểm khác biệt chính so với riad không chỉ là tiện nghi mà là vị trí: hầu hết nằm bên ngoài các medina có tường bao, trên những con đường đủ rộng cho xe hơi.
Khách sạn nằm ở đâu
- Hivernage, Marrakech: khu vực nhiều cây xanh ngay ngoài tường thành, nơi có nhiều khách sạn năm sao lớn của thành phố, hộp đêm và Palais des Congrès. Đi bộ đến Jemaa el-Fna khoảng 15–20 phút, hoặc 5 phút bằng taxi.
- Gueliz, Marrakech: khu thành phố mới do người Pháp xây dựng, với quán cà phê, phòng trưng bày và khách sạn tầm trung quanh đại lộ Mohammed V. Phù hợp cho du khách tự túc thích đi bộ đến nhà hàng vào buổi tối.
- Palmeraie, Marrakech: rừng cọ cách medina khoảng 20–30 phút lái xe về phía đông bắc, với khách sạn nghỉ dưỡng, sân golf và những khu vườn rộng. Yên bình, nhưng bạn phải phụ thuộc vào taxi hoặc xe đưa đón của khách sạn.
- Fes: hầu hết khách sạn nằm ở Ville Nouvelle, cách Bab Bou Jeloud, cổng chính vào khu phố cổ, 10–15 phút đi taxi nhỏ.
Cũng có ngoại lệ. La Mamounia nằm ngay trong tường thành Marrakech với khu vườn rộng có tường bao, còn Royal Mansour thực chất là cụm các riad riêng được vận hành như một khách sạn.
Khả năng tiếp cận và tiện nghi
Khách sạn có những thứ riad thường không thể có: thang máy, lối đi không bậc thang, phòng gym đúng nghĩa, spa, câu lạc bộ trẻ em, lễ tân 24 giờ với đội ngũ đầy đủ, và hồ bơi đủ lớn để bơi. Taxi và tài xế đỗ ngay trước cửa, và Hivernage chỉ ồn vào các đêm cuối tuần gần những câu lạc bộ.
Đổi lại là bầu không khí. Ngay cả khách sạn tốt nhất ở Hivernage cũng chỉ giống một khách sạn tốt ở bất kỳ đâu; bạn phải di chuyển vào medina mỗi ngày thay vì bước thẳng vào đó.
So sánh riad và khách sạn cạnh nhau
| Đặc điểm | Riad truyền thống | Khách sạn hiện đại |
|---|---|---|
| Vị trí | Trong medina, đi bộ đến các souk và di tích | Chủ yếu bên ngoài tường thành (Hivernage, Gueliz, Palmeraie, Ville Nouvelle) |
| Bầu Không Khí | Ngôi nhà lịch sử, sân trong, sân thượng, đậm chất địa phương | Tiện nghi quốc tế, ít bản sắc hơn |
| Quy mô | Thường 4–15 phòng | Thường 50–300+ phòng |
| Dịch vụ | Cá nhân hóa, nhân viên biết tên bạn | Chuyên nghiệp, đội ngũ lớn hơn, quầy lễ tân 24 giờ |
| Hồ bơi | Hồ bơi nhỏ, thường không làm ấm (nếu có) | Hồ bơi cỡ lớn, đôi khi được làm ấm, có ghế tắm nắng |
| Xe tiếp cận | Thường không đến được cửa; đi bộ 2–10 phút từ cổng | Đưa đón tận lối vào, có bãi đỗ xe tại chỗ |
| Cầu thang và thang máy | Cầu thang dốc, hiếm thang máy | Thang máy và phòng không bậc thang là tiêu chuẩn |
| Tiếng ồn | Yên tĩnh bên trong, nhưng có tiếng gọi cầu nguyện và âm thanh medina sớm | Nhìn chung yên tĩnh; có giao thông hoặc đời sống về đêm ở một số khu |
| Ẩm thực | Bữa sáng tuyệt vời, bữa tối nấu tại nhà theo yêu cầu | Nhiều nhà hàng, quầy bar, phục vụ tại phòng |
| Gia đình và khả năng tiếp cận | Khó khăn với trẻ nhỏ hoặc người khó di chuyển | Dễ hơn: phòng gia đình, câu lạc bộ trẻ em, phòng dành cho người khuyết tật |
| Giá ước tính mỗi đêm (phòng đôi) | 500–1.200 MAD tầm trung; từ 2.500 MAD hạng sang | 700–1.500 MAD tầm trung; từ 3.500–10.000 MAD năm sao |
Giá chỉ mang tính tham khảo và dao động đáng kể theo mùa; Lễ Phục sinh, Giáng sinh và Năm mới, cùng kỳ nghỉ giữa học kỳ tháng 10 là những giai đoạn khan hiếm nhất. Để có bức tranh đầy đủ hơn về chi phí hằng ngày, xem hướng dẫn của chúng tôi về chi phí du lịch Morocco đắt đến đâu.
Lời khuyên thực tế trước khi đặt phòng
Đây là phần hầu hết các trang đặt phòng bỏ qua, và là nơi các chuyến đi dễ gặp trục trặc. Một riad xinh đẹp vẫn có thể là lựa chọn sai nếu không ai nói cho bạn biết cách đến đó.
Hành lý trong medina chỉ dành cho người đi bộ
Phần lớn medina Marrakech và gần như toàn bộ Fes el-Bali không cho xe hơi vào. Taxi hoặc tài xế sẽ dừng ở cổng hoặc quảng trường gần nhất, như Bab Doukkala, Bab Ksour hay bãi đỗ xe gần Koutoubia ở Marrakech, hoặc Bab Bou Jeloud hay Bab Guissa ở Fes. Từ đó bạn đi bộ, đôi khi mười phút qua những con hẻm giống hệt nhau.
Tin tốt: những người khuân vác với xe đẩy tay bằng gỗ hoặc kim loại chờ sẵn ở các cổng đúng cho việc này. Tốt hơn nữa, hãy nhờ riad cử người ra đón; hầu hết làm miễn phí hoặc tính phí nhỏ, và họ biết bạn sẽ đến. Chúng tôi thường dặn du khách boa cho người khuân vác khoảng 20–50 MAD (khoảng 2–5 €) tùy số lượng hành lý và quãng đường. Hãy thỏa thuận mức tiền trước khi đi nếu người khuân vác không phải của riad.
Hãy đóng gói phù hợp. Một vali cỡ vừa có bánh xe tốt cho mỗi người là ổn. Mùa xuân năm ngoái, một cặp khách của chúng tôi đến Fes với bốn vali lớn; phải mất hai xe đẩy và ba người, sau đó ai cũng bật cười, nhưng họ sẽ vui hơn nếu mang ít hơn.
Danh sách kiểm tra khi đến riad trong medina
- Hỏi riad về cổng hoặc điểm xuống xe chính xác và xin ghim vị trí trên bản đồ.
- Sắp xếp để nhân viên đón bạn ở đó, đặc biệt là sau khi trời tối.
- Giữ 100–200 MAD tiền lẻ để boa và đi taxi.
- Lưu số điện thoại của riad; các con hẻm có rất ít biển chỉ dẫn.
- Lịch sự từ chối bất kỳ ai đề nghị “chỉ đường cho bạn” trừ khi bạn đã thỏa thuận giá.
Chỗ đỗ xe
Nếu bạn tự lái xe, ở riad sâu trong medina nghĩa là phải gửi xe ở bãi đỗ có người trông tại một cổng, thường 30–60 MAD cho 24 giờ, rồi đi bộ vào. Khách sạn có bãi đỗ xe tại chỗ, hoặc riad được ghi là “có thể tiếp cận bằng xe” gần một cổng, sẽ đơn giản hơn nhiều. Đi cùng tài xế của chúng tôi sẽ xóa bỏ vấn đề này, vì họ lo việc đưa đón và bàn giao hành lý cho bạn.
Tiếng ồn
Tường dày giúp riad yên tĩnh hơn bạn nghĩ, nhưng medina thức dậy rất sớm. Lời kêu gọi cầu nguyện đầu tiên vang lên trước bình minh (khoảng 4:30–5 giờ sáng vào mùa hè), có thể có tiếng gà trống trên mái nhà bên cạnh, và lừa giao hàng cùng xe máy bắt đầu chạy trong các con hẻm từ khoảng 7 giờ sáng. Người ngủ nông nên mang theo nút bịt tai hoặc xin phòng xa cửa ra phố. Khách sạn ở Palmeraie là lựa chọn yên tĩnh nhất.
Cầu thang
Riad được xây theo chiều cao, thường ba hoặc bốn tầng kể cả sân thượng. Cầu thang dốc, hẹp và đôi khi không bằng phẳng, có khi không có tay vịn ở một bên. Nhân viên mang hành lý giúp bạn, nhưng bạn phải leo lên ăn sáng mỗi ngày. Hãy yêu cầu phòng tầng trệt nếu bạn lo ngại, và xác nhận xem nơi lưu trú có thang máy không; một số ít riad mới có.
Trẻ em và người hạn chế vận động
Các gia đình hoàn toàn có thể ở riad, và trẻ em thường rất thích. Nhưng hồ bơi ở sân trong thường không có rào chắn và lan can hành lang có thể thấp, nên trẻ nhỏ cần được trông chừng liên tục. Một số riad không nhận trẻ dưới một độ tuổi nhất định, vì vậy hãy kiểm tra trước khi đặt. Nhiều nơi có phòng suite gia đình hoặc cho bạn thuê trọn căn nhà, rất tuyệt với các nhóm nhiều thế hệ.
Với người dùng xe lăn hoặc bất kỳ ai khó leo bậc thang, khách sạn là lựa chọn an toàn hơn. Bản thân các con hẻm medina lát đá cuội và đông đúc rất khó đi bằng xe lăn hay xe đẩy; địu em bé gọn nhẹ hiệu quả hơn nhiều so với xe đẩy.
Khí hậu và sự thoải mái
Sân trong mở thật tuyệt vào mùa xuân và mùa thu nhưng có thể lạnh từ tháng 12 đến tháng 2, khi đêm ở Marrakech xuống khoảng 5°C. Hãy kiểm tra phòng có điều hòa hai chiều hoặc hệ thống sưởi. Vào giữa mùa hè thì ngược lại: sân trong mở giữ nhiệt, và điều hòa là thiết yếu. Hướng dẫn thời điểm tốt nhất để đến Morocco của chúng tôi trình bày chi tiết các mùa.
Vậy bạn nên chọn loại nào?
Theo kinh nghiệm của chúng tôi, du khách lần đầu muốn cảm nhận Maroc nên ở riad ít nhất một phần chuyến đi. Thức dậy trong ngôi nhà 200 năm tuổi, băng qua sân trong để ăn sáng rồi năm phút sau bước ra các souk là một phần lớn lý do khiến người ta phải lòng Marrakech và Fes.
Hãy chọn khách sạn nếu bạn có con rất nhỏ, có nhu cầu di chuyển đặc biệt hoặc đơn giản là muốn tiện nghi của khu nghỉ dưỡng.
Sự kết hợp thường là tốt nhất. Một kế hoạch điển hình chúng tôi xây dựng: ba đêm ở riad trong medina Marrakech, một tour sa mạc Morocco hai đêm đến những cồn cát Merzouga, rồi hai đêm ở khu nghỉ dưỡng Palmeraie để nghỉ ngơi trước khi bay về nhà. Nếu bạn vẫn đang xây dựng lộ trình, lịch trình Morocco 7 ngày của chúng tôi cho thấy các điểm dừng khớp với nhau như thế nào.
Dịch vụ đặt chỗ lưu trú ở Morocco của chúng tôi có thể đặt cả hai, và trên các tour Morocco sang trọng, chúng tôi kết hợp riad cung điện đã trùng tu với khách sạn cao cấp tùy theo sở thích của từng du khách. Để biết thông tin du lịch chung, cổng thông tin chính thức Visit Morocco là điểm khởi đầu hữu ích.
Câu hỏi thường gặp
Ở riad hay khách sạn ở Marrakech thì tốt hơn?
Về bầu không khí và việc đi bộ đến Jemaa el-Fna cùng các souk, riad trong medina tốt hơn. Về thang máy, hồ bơi lớn, chỗ đỗ xe và tiện ích gia đình, khách sạn ở Hivernage hoặc Palmeraie tốt hơn. Nhiều du khách chọn cả hai.
Các riad (nhà nghỉ truyền thống của người Maori) có an toàn không?
Có. Riad chỉ có một cửa ra phố được khóa và có nhân viên túc trực, thường là suốt ngày đêm.
Taxi có thể chạy thẳng đến riad không?
Thường là không đến tận nơi. Taxi dừng ở cổng hoặc quảng trường gần nhất và bạn đi bộ vài phút cuối. Người khuân vác với xe đẩy, hoặc nhân viên riad, sẽ mang hành lý cho bạn với tiền boa nhỏ khoảng 20–50 MAD.
Riad có hồ bơi không?
Nhiều riad có hồ bơi nhỏ ở sân trong hoặc trên mái, thường không làm ấm. Nếu bơi lội quan trọng với bạn, hãy chọn khách sạn hoặc riad có hồ lớn hơn và kiểm tra kích thước trước khi đặt.
Riad có phù hợp với gia đình có trẻ nhỏ không?
Có thể, nhất là nếu bạn đặt suite gia đình hoặc cả căn nhà, nhưng cầu thang dốc, hồ bơi không có rào và lan can thấp đồng nghĩa trẻ nhỏ cần được giám sát chặt chẽ. Một số riad có quy định độ tuổi tối thiểu.
Riad và dar khác nhau thế nào?
Riad có khu vườn ở sân trong trung tâm; dar có sân trong nhưng không có vườn. Ngày nay cả hai tên gọi đều được dùng khá lỏng lẻo cho nhà nghỉ trong các ngôi nhà truyền thống.
Chưa chắc loại nào hợp với chuyến đi của bạn? Hãy cho chúng tôi biết ngày đi, ai cùng đi và bạn thích kiểu lưu trú nào, đội ngũ Marrakech của chúng tôi sẽ gợi ý các riad và khách sạn phù hợp, cùng tài xế, hướng dẫn viên và các tour Morocco riêng đi kèm. Hãy liên hệ với chúng tôi và chúng tôi sẽ bắt đầu lên kế hoạch.
